Przeskocz nawigację

WYSTAWA W ANEKSIE GSW

 

Wystawa Arché - Żywioły Natury

 -fotografia, druk wielkoformatowy

BARTOSZ MURZICZ  

GALERIA ANEKS GSW, pl. Teatralny 12, 45-056 Opole

Wernisaż:  02.02.2017r. godz. 18.00, czynna do 12.03.2017r.

 Spotkanie autorskie z Bartoszem Murziczem

7.02.2017r.  wtorek  godz.17.00  Galeria ANEKS.

__________________________________________

 Arché - w filozofii przedsokratejskiej termin oznaczający praprzyczynę wszystkich bytów, początek. Była to pierwotna zasada kierująca światem i wszechświatem. Istnienie tej zasady postulowała jońska filozofia przyrody.

Dla Talesa arché to woda, dla Anaksymandra jest bezkresem (apeiron), dla Anaksymenesa jest powietrzem, dla Pitagorasa liczbą. 

Według Empedoklesa, zasada bytu (ἀρχή arche) jest czworaka i tworzą ją cztery ῥίζαι (rhizai, korzenie), nazwane później żywiołami, elementami (στοιχεῖα, stoicheia), lub pierwiastkami. Są to ziemia, woda, powietrze i ogień.

Teorie żywiołów były w wielu kulturach przednaukowym sposobem wyjaśniania rzeczywistości przyrodniczej.

Elementy są wieczne, bo „to, co jest", nie powstaje, nie przemija i jest niezmienne.

 

„Chęcią mojej ekspresji artystycznej oraz celem wystawy jest zbliżenie widza do przepięknych walorów środowisk naturalnych oraz przekazanie „szerszej" perspektywy odbioru wszystkiego tego co możemy dostrzec w koło nas (nie koniecznie wędrując na drugi koniec świata). To co najbardziej chciałbym przekazać odbiorcom używając swojej wrażliwości do formy fotograficznej, to zwrócenie uwagi na piękno które tworzy przyroda, ale które jesteśmy również w stanie tworzyć my Ludzie, dbając o przyrodę właśnie - żyjąc z nią w symbiozie".
Bartosz Murzicz

 

 

Bartosz Murzicz urodził się w 1979 roku w Opolu. Jest absolwentem wydziału Przyrodniczo - Technicznego Uniwersytetu Opolskiego w Opolu, gdzie zdobył tytuł Magistra Inżynierii Środowiska. Od 2006 roku mieszka i tworzy w Irlandii. Jest autorem www.lightpainted.com

 

AUTORKI OPIS CYKLU:

Ziemia

Pierwsze wyobrażenia ziemi, takie jak sumeryjska Ki, grecka Gaja czy indyjska Prithiwi, mają zazwyczaj bardzo abstrakcyjny, bezpostaciowy charakter i niemal nigdy nie są wizualizowane. Nie zajmują też na ogół eksponowanej pozycji w boskim panteonie. 

W pradawnych wyobrażeniach zarówno Sumerów, Babilończyków, jak i Asyryjczyków ziemia stanowiła płaski krąg, rodzaj dysku, otoczony słonymi morzami, a pod jej skorupą znajdował się ocean wody słodkiej abzu, będącej źródłem wszystkich życiodajnych wód na ziemi. Poniżej ziemi i jej wód znajdowała się druga przestrzeń kosmiczna, zwana „wielką krainą na dole" (ki-gal), w której Sumerowie lokowali świat swoich zmarłych. W następnym etapie dziejów świata Ziemia-Ki zyskała rangę wielkiej bogini, „pani rodzicielki" - Nintu, matki szeregu pokoleń kolejnych bóstw. Znana też była pod innymi imionami, m.in. Ninmah - „wielebna pani", lub Ninhursang - „pani góry".

Skuldelev 2 (Sea Stallion from Glendalough, z pol. Ogier Morski z Glendalough)

 

Ten statek wojenny stał się najsłynniejszym ze statków floty Wikingów ze Skuldelev. Długi na 30 metrów, z masztem wysokim na 14. Mógł pomieścić więcej niż 80 wojowników. Tego rodzaju statków Wikingowie Duńscy i Norwescy używali do ataków na Anglię i Francję. Kiedy szczątki wraku statku zostały odnalezione, archeolodzy myśleli początkowo, że pochodzą z dwóch różnych jednostek i nazwali je odpowiednio numerem 2 i 4. Jak się później jednak okazało, oba fragmenty pochodziły z jednej, bardzo długiej jednostki i zostały nazwane Skuldelev 2-4. Badania wskazały na to, że statek został zbudowany w Irlandii w roku 1042 a dębowe drewno do jego budowy pochodzi z Glendalough (dolina polodowcowa, z klasztorem założonym w 6 wieku przez Św. Kevina). W 2004 roku Muzeum Statków Wikingów w Roskilde w Danii rozpoczęło rekonstrukcję „Morskiego Ogiera z Glendalough". W 2007 roku statek rozpoczął rejs z powrotem do Dublina, gdzie oryginalny Skuldelev 2 został zbudowany.

 

 

Powietrze 

Fascynuje swoją nieokreślonością, brakiem form, niezbędnością dla życia oraz różnorodnością często gwałtownych sposobów ekspresji. Zwykle niezauważalne, istnieje w tle, spełniając doniosłą funkcję nieustannego podtrzymywania życia, a jego obecność wyczuwa się dopiero wtedy, gdy następuje jakakolwiek zmiana, ruch powietrza.

Lotność i lekkość powietrza kojarzy się z ekspansją, lotem, przenikliwością, wszechobecnością, plastycznością i świeżością (oczyszczeniem, odświeżaniem). Wszystkie te cechy można odnaleźć w atrybutach bóstw powietrza, opiekunach regionu pośredniczącego pomiędzy ziemią a niebem. Doświadczenie uczy, że powietrze jest również substancją nieustannie wymienianą pomiędzy kosmosem a organizmem oddychającej istoty żywej. Tę subtelną więź ilustruje się również w symbolice bóstw powietrza, które stają się mediatorami pomiędzy obszarami makro- i mikrokosmosu.

 

Loch Té jest małym, ale scenicznym jeziorem położonym w sercu gór Wicklow. Północny brzeg jeziora tworzy część majątku należącego do spadkobierców rodziny Arthura Guinnessa. Znajduje się tam dom, którego właścicielem jest patron Artystów muzyków w Irlandii Garech Browne (Luggala, pol. Wydrążona w skale), najstarszy syn jednej ze Złotych Dziewczyn Guinnessa, córki Ernesta Guinness. Jest to miejsce spotkań artystów i drogi hotel, w którym w 2006 roku skrywał się Michael Jackson podczas jego 3 miesięcznego pobytu w Irlandii.

Miejsce to jest również główną scenografią serialu Wikingowie, ze słynnym Travis’em Fimmel w roli głównej. Kręcono tutaj również Excalibur i Braveheart.

 

Ogień

 Jest dla Heraklita symbolem Arché: Tego świata, jednego i tego samego świata wszechrzeczy, nie stworzył ni żaden z bogów, ani żaden z ludzi, lecz był on, jest i będzie wiecznie żyjącym ogniem zapalającym się według miary i według miary gasnącym. Heraklit twierdził, że symbolem zmienności, dynamiki, powstawania i ginięcia, konfliktu i walki jest wieczny ogień, który jako błyskawica stanowi przyczynę i rozumnie kieruje całością wszechrzeczy.

 

Macgillycuddy's Reeks (Na Cruacha Dubha, z pol. Czarne Szczyty)

Łańcuch górski w południowo-zachodniej Irlandii na półwyspie Iveragh, na zachód od Killarney (hrabstwo Kerry). Góry, zbudowane z dewońskich piaskowców, sfałdowane w czasie orogenezy waryscyjskiej i przemodelowane w wyniku zlodowacenia, rozciągają się na długości ok. 20 km. Najwyższy szczyt gór, jednocześnie najwyższy szczyt całej Irlandii to Carrantuohill (1039 m n.p.m.) . Jest to także nazwa znanego polskiego zespołu muzycznego.

Nazwa pasma sięga XVIII wieku i pochodzi od irlandzkiego klanu Macgillicuddy (lub McGillicuddy), do którego należała długo wcześniej spora część ziem w tym rejonie hrabstwa Kerry. Własność klanowa trwała na tych terenach aż do końca XX wieku. 

 

Woda 

W przednaukowej filozofii przyrody była jedną z podstaw rzeczywistości materialnej. Tales z Miletu widział w niej Arché: podstawową zasadę. Dla Empedoklesa i Arystotelesa, woda była jednym z czterech klasycznych żywiołów, które przez wzajemne połączenia tworzyły rzeczywistość. Była też jednym z pięciu żywiołów w tradycji chińskiej i japońskiej.

Symbolizuje życie, płodność i oczyszczenie, (choć bywa także ukazywana, jako siła zła, zwłaszcza w przeciwstawieniu wody czystej i brudnej). Woda jest częstym elementem mitów kosmogonicznych. Bywa też uważana za medium ułatwiające przejście z jednego świata do drugiego (w mitologii greckiej Charon przewoził łodzią duszę zmarłego do Hadesu, gdzie pijąc wodę ze źródła Lete zapominała o minionej egzystencji). W wielu religiach zanurzenie w wodzie symbolizuje oczyszczenie i odrodzenie (por. chrzest).

Prockagh, Malin Head (Korona Banby)

Przylądek Malin Head (irl. Cionn Mhálanna), w Hrabstwie Donegal, w Irlandii, jest najbardziej wysuniętym na północ punktem na wyspie Irlandii. Znajduje się na półwyspie Inishowen.

Banba, czasem zapisywane Banbha – postać z mitologii goidelskiej, duch opiekuńczy Irlandii, żona króla MacCuilla, bogini wojny i płodności. Córka Fiachy mac Delbaith, mitycznego króla Irlandii. Razem ze swoimi siostrami, Fodlą i Ériu, tworzyła triumwirat bogiń, będących pierwszymi osadniczkami w Irlandii w okresie przed potopem (w wersji legendy o Cessair według Céitinn).

Banba to również używana w poezji nazwa Irlandii.

 

Eter

Na powierzchni Ziemi występują cztery żywioły. "Świat nadksiężycowy" zbudowany jest natomiast z piątego żywiołu, niewystępującego na Ziemi i nazwanego przez Arystotelesa eterem. W "świecie nadksiężycowym", w którym poruszają się gwiazdy i planety, panują inne prawa. Eter nie powstaje i nie ginie (stąd świat ten jest niezmienny). Buduje gwiazdy i planety, które dzięki niemu poruszają się wiecznym ruchem kolistym.

"Nie ma powstawania czegokolwiek, co jest śmiertelne, ani nie jest końcem niszcząca śmierć. Jest tylko mieszanie się i wymiana tego, co pomieszane."

W ten sposób Empedokles pogodził teorię Parmenidesa o niezmienności bytu z poglądami Heraklita o nieustannej zmienności zjawisk.

 

Wspólne działanie miłości i waśni wyznaczają budowę i losy świata. Są one cykliczne i przebiegają w czterech etapach:
-             Wszystkie żywioły tworzą kulę (σφαῖρος sphairos) świata, spajane siłą miłości.

 

-              Siła miłości zaczyna maleć, a narasta waśń. Przyciągają się jedynie elementy podobne i następuje wyraźne rozgrupowanie elementów.

-              Powstaje całkowity chaos, królestwo waśni.

 -             Miłość ponownie zaczyna spajać elementy, prowadząc do harmonii.

Ciekawe są te poglądy Empedoklesa, które dziś określilibyśmy, jako "przyrodnicze".

 

Glendalough (irl. Gleann Dá Loch, z pol. Dolina Jezior) - dolina położona w górach Wicklow w Irlandii. Także historyczna osada i średniowieczny klasztor o tej samej nazwie.

Kewin (irl. Caoimhín, pol. dobrze urodzony), potomek jednej z panujących rodzin w prowincji Leinster, uczył się pod nadzorem trzech duchownych. Jego nauczycielami byli: św. Eoghan, Lochan i Eanna. Wraz z grupą mnichów do Glendalough założył klasztor. Zmarł około roku 618. Przez kolejnych sześć wieków klasztor kwitł, stając się celem pielgrzymek. Klasztor Glendalough ujęty został w Rocznikach Irlandzkich (ang. Irish Annals), gdzie opisano najazdy na osadę.